Determinanty typowego i nietypowego rozwoju seksualnego

Ścieżka fakultatywna

Prowadzący

Prof. dr hab. Maria Beisert
dr Aleksandra Chodecka
dr Monika Zielona-Jenek
mgr Olga Węglerska
mgr Katarzyna Pilarczyk
Email: beisert@amu.edu.pl
chodecka@amu.edu.pl
monikazj@amu.edu.pl
olga.weglerska@amu.edu.pl
katarzyna.pilarczyk@amu.edu.pl


Opis zajęć

Zajęcia kierowane są do zainteresowanych studentów psychologii. Ścieżka realizowana jest w semestrze zimowym (studia niestacjonarne) i letnim (studia stacjonarne) i składa się z: wykładu (30 godzin), ćwiczeń (30 godzin) oraz zajęć terenowych (20 godzin).
Celem zajęć jest zapoznanie studentów z wybranymi koncepcjami rozwoju seksualnego człowieka, podporządkowanymi dwom zasadom: ciągłości rozwoju seksualnego oraz integralności seksualności ludzkiej i innych sfer życia. Zajęcia obejmują takie treści jak: charakterystyka wczesnego okresu seksualności jako okresu największej plastyczności mechanizmów i zachowań, przegląd form i mechanizmów działania w ramach normy, kryteria oceny odchyleń a także ich klasyfikację oraz przegląd możliwych metod interwencji. Konwersatoria w ramach ścieżki to zespół zajęć aktywizujących, podczas których wiedza zdobyta w czasie wykładów zostaje wykorzystana dla celów aplikacyjnych. Celem ćwiczeń terenowych jest zaś przyjrzenie się, w jaki sposób w działaniach praktyki psychologicznej podejmuje się działania na rzecz wspierania prawidłowego rozwoju seksualnego lub interwencji wobec zaburzeń rozwoju.


Forma i termin zaliczenia

Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest:

  • Konwersatoria: aktywne uczestnictwo w 80% zajęć oraz uzyskanie pozytywnej oceny pracy zaliczeniowej
  • Ćwiczenia terenowe: aktywne uczestnictwo w 80% zajęć
  • Wykład: uzyskanie pozytywnej oceny z egzaminu ustnego (warunkiem przystąpienia do egzaminu jest wcześniejsze uzyskanie zaliczeń z konwersatoriów)

Informacje szczegółowe dla grupy studiów niestacjonarnych (rok akademicki 2020/21, semestr zimowy):

W bieżącym semestrze wszystkie zajęcia w ramach ścieżki odbywają się w formie zdalnej, na platformie MS Teams, zgodnie z terminarzem zaplanowanym przez Biuro Obsługi Studentów.

Materiał obowiązujący na egzamin to treści wykładowe oraz literatura:
Bancroft, J. (2011). Seksualność człowieka (s. 46-55, 151-178). Wrocław: Elsevier Urban & Partners.
Beisert, M. (2006). Seksualność w cyklu życia człowieka (rozdz. 2.2, 5, 6, 8). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Beisert, M. (2006). Rozwojowa norma seksuologiczna jako kryterium oceny zachowań seksualnych dzieci i młodzieży. Dziecko Krzywdzone, Teoria Badania Praktyka.
Beisert, M. (2020). Dzieci jako ofiary przemocy seksualnej. W: I. Grzegorzewska, L. Cierpiałkowska, A.R. Borkowska (red.), Psychologia kliniczna dzieci i młodzieży (s. 569-587). Warszawa: WN PWN.
Czub, M. (2015). Zrozumieć dziecko wykorzystywane seksualnie (r. 6). Sopot: GWP.
Zielona-Jenek, M. (2020). Trudności i zaburzenia seksualności u dzieci i młodzieży. Medycyna Praktyczna – Pediatria.


Program zajęć

Rok akademicki 2020/21, semestr zimowy

10.10.2020 g. 11.30-14.30
Moduł konwersatoryjny I “Modele zdrowia seksualnego” (OW)
tekst do przeczytania E.Kasperek: Współczesne modele zdrowia seksualnego

11.10.2020 g. 8-11
Moduł wykładowy I “Seksualność i jej rozwój – wprowadzenie” (MZJ)

25.10.2020 g. 8-11
Moduł wykładowy II “Rozwój struktur intrapsychicznych – tożsamość i rola płciowa” (ACh)
g. 11.30-14.30
Moduł konwersatoryjny II “Rozwój struktur intrapsychicznych – tożsamość i rola płciowa” (ACh)
teksty do przeczytania: Chodecka, Zielona-Jenek: Jestem dziewczynką, jestem chłopcem s. 100-129, J. Bancroft: Seksualność człowieka, s. 46-55

15.11.2020 g. 14.45-17.45
Moduł wykładowy III “Kryteria normy seksuologicznej w różnych okresach rozwoju”(ACh)
tekst do przeczytania M. Beisert: Rozwojowa norma seksuologiczna jako kryterium oceny zachowań seksualnych dzieci i młodzieży – dostępny na stronie dzieckokrzywdzone.pl – > baza wiedzy
g. 18-20
Moduł konwersatoryjny III “Tabu seksualne” (ACh)
tekst do przeczytania M.Beisert: Rodzinne tabu seksualne

5.12.2020 g. 8-11
Moduł wykładowy IV “Ekspresja seksualna w okresie dzieciństwa” (MZJ)
g. 11.30-14.30
Moduł wykładowy V “Ekspresja seksualna w okresie dorastania” (MZJ)
g. 18-19.30
Moduł wykładowy VI (2h) “Konteksty rozwoju seksualnego – wprowadzenie” (ACh)
g. 19.30-21
Moduł konwersatoryjny IV (2h) “Konteksty rozwoju seksualnego – przypadki” (ACh)
tekst do przeczytania: M.Beisert: Kazirodztwo, s.49-53

6.12.2020 g. 8-11
Moduł wykładowy VII “Rozwój seksualny w okresie dorosłości” (MZJ)

13.12.2020 g. 14.45-17.45
Moduł konwersatoryjny V “Wychowanie i edukacja seksualna, cz. I. Sposoby reagowania i formułowania odpowiedzi na pytania dotyczące seksualności” (KP)
tekst do przeczytania:
W. Sokoluk: Wychowanie do życia w rodzinie. Poradnik metodyczny dla nauczycieli. s. 9-74
Podstawa programowa przedmiotu Wychowanie do życia w rodzinie: men.gov.pl
WHO, B. (2012). Standardy edukacji seksualnej w Europie. Podstawowe zalecenia dla decydentów oraz specjalistów zajmujących się edukacją i zdrowiem. Biuro Regionalne Światowej Organizacji Zdrowia dla Europy i BZgA.
                     g. 18-21
Moduł konwersatoryjny VI “Wychowanie i edukacja seksualna, cz. II. Edukacja seksualna osób z niepełnosprawnościami” (OW)
tekst do przeczytania:
Fornalik, I. (2010). Seksualność osób niepełnosprawnych – obszary zaniedbane. W: Brzezińska, A. I., Kaczan, R., Smoczyńska, K. (red.), Diagnoza potrzeb i modele pomocy dla osób z ograniczeniami sprawności. s. 163 – 179, Warszawa: Wydawnictwo naukowe Scholar.
Fornalik, I. (2014). Edukacja seksualna osób z niepełnosprawnością intelektualną. W poszukiwaniu właściwego modelu. W: Lew-Starowicz, Z., Waszyńska, K. (red.),
Przemiany seksualności w społeczeństwie współczesnym. Teoria i rzeczywistość. s. 149 – 168, Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

9.01.2021 g. 14-17
Moduł wykładowy VIII “Wykorzystanie seksualne dziecka” (MZJ)
g. 17.15-20.15
Moduł konwersatoryjny VII “Wykorzystanie nie seksualne dziecka, cz. I” (KP)
tekst do przeczytania:  Czub, M. (2014). Zrozumieć dziecko wykorzystywane seksualnie. Sopot: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, s. 32 – 55, 77-84, 198-205

16.01.2021 g. 14.45-17.45
Moduł konwersatoryjny VIII “Wykorzystanie seksualne dziecka, cz. II” (KP)
tekst do przeczytania: Uławska, M. (2007). Czynniki modyfikujące ujawnienie przez dziecko doświadczeń wykorzystania seksualnego. Dziecko Krzywdzone. Teoria, Badania, Praktyka, nr 21.